การลาแบบไหนบ้างที่พนักงานมีสิทธิ์ใช้ตามกฎหมายแรงงานปี 2025

“การลา” ไม่ใช่แค่เรื่องของวันหยุดพักผ่อน แต่เป็น สิทธิขั้นพื้นฐาน ที่พนักงานทุกคนพึงได้รับตามกฎหมายแรงงาน การรู้ว่าคุณสามารถลาอะไรได้บ้าง ในสถานการณ์แบบใด และกี่วันต่อปี จะช่วยให้คุณวางแผนชีวิตและงานได้อย่างมืออาชีพมากขึ้น

เรานี้จะพาคุณไปรู้จัก การลาทุกประเภท ที่พนักงานในประเทศไทยมีสิทธิ์ใช้ตาม พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน ฉบับล่าสุด ปี 2025 รวมถึงข้อควรรู้ในการขออนุมัติลา การใช้ระบบจัดการการลา และแนวทางปฏิบัติที่ทั้งพนักงานและองค์กรควรรู้

สลิปเงินเดือนออนไลน์คืออะไร?

สลิปเงินเดือนออนไลน์ (Online Payslip) คือ เอกสารแสดงรายละเอียดการจ่ายค่าจ้างของพนักงานในแต่ละเดือน ที่สามารถเข้าถึงได้ผ่านระบบออนไลน์ เช่น เว็บไซต์ HR, แอปพลิเคชันมือถือ หรือแพลตฟอร์ม Cloud ต่าง ๆ โดยไม่จำเป็นต้องใช้กระดาษหรือพิมพ์ออกมาแบบเดิม

ในระบบนี้ ข้อมูลจะถูกสร้างโดย โปรแกรมเงินเดือน หรือ HR Software อัตโนมัติ พร้อมระบบความปลอดภัยที่ปกป้องข้อมูลของพนักงานอย่างเข้มงวด

ทำไมพนักงานต้องรู้สิทธิการลาของตน?

หลายคนอาจคิดว่า “อยากลาก็ลา” แต่ความจริงแล้วสิทธิในการลา มีกรอบกฎหมาย ที่กำหนดอย่างชัดเจน และการใช้อย่างถูกต้องย่อมหมายถึงการไม่ถูกหักเงินเดือน ไม่เสียสิทธิประโยชน์ และยังช่วยลดความขัดแย้งระหว่างพนักงานกับองค์กรได้อีกด้วย

การรู้สิทธิของตนเองยังช่วยให้สามารถ บริหารเวลาทำงาน-ชีวิตส่วนตัว ได้ดีขึ้น เช่น การวางแผนลาพักผ่อน ลาคลอด หรือแม้แต่ลากิจฉุกเฉิน

ติดต่อสอบถาม โทร 02 114 7244

ประเภทของการลาที่พนักงานมีสิทธิ์ใช้ตามกฎหมายปี 2025

1. ลาป่วย

เป็นสิทธิพื้นฐานที่พนักงานทุกคนมี หากเจ็บป่วยหรือไม่สามารถทำงานได้ ไม่จำเป็นต้องยื่นใบรับรองแพทย์ทันที แต่หากลาติดต่อกันเกิน 3 วันขึ้นไป นายจ้างสามารถขอใบรับรองแพทย์ได้

  • ไม่จำกัดจำนวนวันลาต่อปี (ลาตามจริง)

  • ได้รับค่าจ้างในวันลา สูงสุด 30 วันต่อปี

หมายเหตุ: หากป่วยเกิน 30 วัน สามารถลาได้ต่อ แต่ไม่มีค่าจ้างตามสิทธิแรงงาน


2. ลากิจส่วนตัว

ใช้ในกรณีที่ต้องทำธุระส่วนตัวซึ่งไม่สามารถทำในวันหยุดได้ เช่น ไปธนาคาร ติดต่อราชการ ฯลฯ

  • ได้รับสิทธิไม่น้อยกว่า 3 วันทำงานต่อปี

  • ต้องแจ้งล่วงหน้าและได้รับอนุมัติจากนายจ้างก่อน

สิ่งที่ควรรู้: แม้ลากิจไม่ต้องมีเอกสารรองรับ แต่ควรแจ้งเหตุผลให้ชัดเจน และใช้เท่าที่จำเป็นเพื่อไม่ให้กระทบงาน


3. ลาพักร้อน (ลาพักผ่อนประจำปี)

เป็นวันลาที่พนักงานมีสิทธิ์ใช้ เมื่อทำงานครบ 1 ปีขึ้นไป และสามารถเลือกใช้วันลาเพื่อพักผ่อนตามความเหมาะสม

  • ไม่น้อยกว่า 6 วันทำงานต่อปี (อาจมากกว่านี้หากบริษัทให้สิทธิพิเศษ)

  • ได้รับค่าจ้างตามปกติ

  • ต้องแจ้งล่วงหน้าและได้รับอนุมัติ

ข้อควรระวัง: ถ้าไม่ได้ใช้วันลาภายในปีนั้น บริษัทอาจไม่อนุญาตให้สะสม หรืออาจมีเงื่อนไขเฉพาะตามแต่ละองค์กร


4. ลาคลอด

สิทธิสําหรับพนักงานหญิงที่ตั้งครรภ์และคลอดบุตร

  • มีสิทธิลาได้ไม่เกิน 98 วัน (รวมวันลาไปฝากครรภ์)

  • ได้รับค่าจ้าง 45 วันจากนายจ้าง และส่วนที่เหลือขอรับสิทธิประกันสังคม

เพิ่มเติม: นายจ้างไม่มีสิทธิเลิกจ้างเนื่องจากการตั้งครรภ์ และต้องปฏิบัติตามกฎหมายเท่าเทียมในการจ้างงาน


5. ลารับราชการทหาร

หากพนักงานต้องไปเข้ารับการตรวจเลือกหรือฝึกวิชาทหารตามหน้าที่

  • ลาได้ตามวันที่ได้รับหมายเรียก

  • ได้รับค่าจ้างตามปกติ

  • ต้องมีเอกสารจากหน่วยงานราชการกำกับ


6. ลาเพื่อทำหน้าที่ตามกฎหมาย

เช่น การเป็นพยานในศาล การเป็นกรรมการเลือกตั้ง การใช้สิทธิเลือกตั้ง ฯลฯ

  • นายจ้างไม่สามารถปฏิเสธการลาได้

  • ได้รับค่าจ้างในบางกรณี ขึ้นอยู่กับกฎหมายเฉพาะเรื่อง


7. ลาอุปสมบท / ลาไปประกอบพิธีทางศาสนา

แม้ไม่มีกฎหมายบังคับตรง ๆ แต่ส่วนใหญ่บริษัทในไทยมักให้สิทธิพนักงานลาอุปสมบท หรือเข้าพรรษาตามความเหมาะสม

  • ระยะเวลาขึ้นกับนโยบายขององค์กร

  • อาจได้รับค่าจ้างหรือไม่ ขึ้นกับข้อตกลงภายใน

  • ควรแจ้งล่วงหน้าอย่างน้อย 30 วัน


8. การลาพิเศษอื่น ๆ ตามนโยบายองค์กร

บางองค์กรมีนโยบายลาพิเศษ เช่น

  • ลาวันเกิด

  • ลาเพื่อดูแลครอบครัว

  • ลาอาสาสมัคร หรือ CSR

  • ลาแต่งงาน

  • ลาเพื่อสอบศึกษาต่อ ฯลฯ

ซึ่งสิทธิการลาเหล่านี้ไม่ครอบคลุมตามกฎหมาย แต่สามารถตกลงกันภายในองค์กรได้อย่างยืดหยุ่น

สิ่งที่พนักงานควรทำเมื่อจะลา

  • แจ้งล่วงหน้า: เว้นแต่เป็นกรณีฉุกเฉิน เช่น ป่วยหนักหรือเกิดอุบัติเหตุ

  • ใช้ระบบลางาน: หากบริษัทใช้โปรแกรมจัดการการลา ควรใช้งานให้ถูกต้อง

  • ตรวจสอบยอดวันลาคงเหลือ: เพื่อไม่ให้เกินสิทธิและโดนหักเงิน

  • แนบเอกสารประกอบ: เช่น ใบรับรองแพทย์, หมายเรียก, หรือหลักฐานอื่น ๆ

  • ติดตามผลการอนุมัติ: ไม่ควรหยุดงานโดยไม่มีการอนุมัติจากผู้บังคับบัญชา

อ่านเพิ่มเติม : โปรแกรม HR ครบวงจร

ทำไมองค์กรควรใช้ระบบจัดการการลา?

การใช้ HR Software หรือ โปรแกรมจัดการการลา จะช่วยให้การบริหารเรื่องการลามีความเป็นระบบมากขึ้น เช่น:

    • พนักงานสามารถยื่นลา/เช็ควันลาผ่านแอป

    • หัวหน้าอนุมัติผ่านระบบโดยไม่ต้องใช้กระดาษ

    • HR เช็คยอดลาคงเหลือได้แบบเรียลไทม์

    • ลดความผิดพลาดในการหักเงินเดือน

    • สร้างความโปร่งใสให้กับทั้งสองฝ่าย

คำแนะนำสำหรับองค์กร

  • ควรมี นโยบายการลา ที่ชัดเจน และสื่อสารให้พนักงานรับทราบ

  • เปิดให้พนักงานเข้าถึงข้อมูลวันลาคงเหลือได้ตลอดเวลา

  • จัดอบรมการใช้ระบบลางานออนไลน์สำหรับพนักงานใหม่

  • อัปเดตกฎหมายแรงงานใหม่ ๆ เป็นระยะเพื่อความถูกต้อง

ติดต่อสอบถาม โทร 02 114 7244

สรุป

ในปี 2025 การลาไม่ใช่เพียงแค่ “วันหยุด” แต่คือ “สิทธิ” ที่ช่วยให้พนักงานมีคุณภาพชีวิตที่ดี พร้อมกลับมาทำงานอย่างเต็มประสิทธิภาพ

เมื่อพนักงานรู้ว่าตนมีสิทธิลาอะไรบ้าง ลาได้อย่างไร และใช้ให้ถูกวิธี จะช่วยให้องค์กรลดข้อขัดแย้ง ประหยัดเวลา และบริหารทรัพยากรบุคคลได้อย่างมืออาชีพ

การใช้ ระบบ HR Software เข้ามาช่วย ยังทำให้การบริหารการลาเป็นเรื่องง่าย ทั้งฝั่งพนักงานและฝ่ายบุคคล

หากคุณยังใช้ระบบลางานแบบกระดาษหรือ Excel นี่คือเวลาที่ควรเปลี่ยนสู่ระบบออนไลน์ที่ทันสมัยและมีประสิทธิภาพมากกว่าเดิม