“การลา” ไม่ใช่แค่เรื่องของวันหยุดพักผ่อน แต่เป็น สิทธิขั้นพื้นฐาน ที่พนักงานทุกคนพึงได้รับตามกฎหมายแรงงาน การรู้ว่าคุณสามารถลาอะไรได้บ้าง ในสถานการณ์แบบใด และกี่วันต่อปี จะช่วยให้คุณวางแผนชีวิตและงานได้อย่างมืออาชีพมากขึ้น
เรานี้จะพาคุณไปรู้จัก การลาทุกประเภท ที่พนักงานในประเทศไทยมีสิทธิ์ใช้ตาม พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน ฉบับล่าสุด ปี 2025 รวมถึงข้อควรรู้ในการขออนุมัติลา การใช้ระบบจัดการการลา และแนวทางปฏิบัติที่ทั้งพนักงานและองค์กรควรรู้
สลิปเงินเดือนออนไลน์ (Online Payslip) คือ เอกสารแสดงรายละเอียดการจ่ายค่าจ้างของพนักงานในแต่ละเดือน ที่สามารถเข้าถึงได้ผ่านระบบออนไลน์ เช่น เว็บไซต์ HR, แอปพลิเคชันมือถือ หรือแพลตฟอร์ม Cloud ต่าง ๆ โดยไม่จำเป็นต้องใช้กระดาษหรือพิมพ์ออกมาแบบเดิม
ในระบบนี้ ข้อมูลจะถูกสร้างโดย โปรแกรมเงินเดือน หรือ HR Software อัตโนมัติ พร้อมระบบความปลอดภัยที่ปกป้องข้อมูลของพนักงานอย่างเข้มงวด
หลายคนอาจคิดว่า “อยากลาก็ลา” แต่ความจริงแล้วสิทธิในการลา มีกรอบกฎหมาย ที่กำหนดอย่างชัดเจน และการใช้อย่างถูกต้องย่อมหมายถึงการไม่ถูกหักเงินเดือน ไม่เสียสิทธิประโยชน์ และยังช่วยลดความขัดแย้งระหว่างพนักงานกับองค์กรได้อีกด้วย
การรู้สิทธิของตนเองยังช่วยให้สามารถ บริหารเวลาทำงาน-ชีวิตส่วนตัว ได้ดีขึ้น เช่น การวางแผนลาพักผ่อน ลาคลอด หรือแม้แต่ลากิจฉุกเฉิน
อ่านเพิ่มเติม : Payroll Outsource ช่วยจัดการชั่วโมงโอทีได้อย่างไร
เป็นสิทธิพื้นฐานที่พนักงานทุกคนมี หากเจ็บป่วยหรือไม่สามารถทำงานได้ ไม่จำเป็นต้องยื่นใบรับรองแพทย์ทันที แต่หากลาติดต่อกันเกิน 3 วันขึ้นไป นายจ้างสามารถขอใบรับรองแพทย์ได้
ไม่จำกัดจำนวนวันลาต่อปี (ลาตามจริง)
ได้รับค่าจ้างในวันลา สูงสุด 30 วันต่อปี
หมายเหตุ: หากป่วยเกิน 30 วัน สามารถลาได้ต่อ แต่ไม่มีค่าจ้างตามสิทธิแรงงาน
ใช้ในกรณีที่ต้องทำธุระส่วนตัวซึ่งไม่สามารถทำในวันหยุดได้ เช่น ไปธนาคาร ติดต่อราชการ ฯลฯ
ได้รับสิทธิไม่น้อยกว่า 3 วันทำงานต่อปี
ต้องแจ้งล่วงหน้าและได้รับอนุมัติจากนายจ้างก่อน
สิ่งที่ควรรู้: แม้ลากิจไม่ต้องมีเอกสารรองรับ แต่ควรแจ้งเหตุผลให้ชัดเจน และใช้เท่าที่จำเป็นเพื่อไม่ให้กระทบงาน
เป็นวันลาที่พนักงานมีสิทธิ์ใช้ เมื่อทำงานครบ 1 ปีขึ้นไป และสามารถเลือกใช้วันลาเพื่อพักผ่อนตามความเหมาะสม
ไม่น้อยกว่า 6 วันทำงานต่อปี (อาจมากกว่านี้หากบริษัทให้สิทธิพิเศษ)
ได้รับค่าจ้างตามปกติ
ต้องแจ้งล่วงหน้าและได้รับอนุมัติ
ข้อควรระวัง: ถ้าไม่ได้ใช้วันลาภายในปีนั้น บริษัทอาจไม่อนุญาตให้สะสม หรืออาจมีเงื่อนไขเฉพาะตามแต่ละองค์กร
สิทธิสําหรับพนักงานหญิงที่ตั้งครรภ์และคลอดบุตร
มีสิทธิลาได้ไม่เกิน 98 วัน (รวมวันลาไปฝากครรภ์)
ได้รับค่าจ้าง 45 วันจากนายจ้าง และส่วนที่เหลือขอรับสิทธิประกันสังคม
เพิ่มเติม: นายจ้างไม่มีสิทธิเลิกจ้างเนื่องจากการตั้งครรภ์ และต้องปฏิบัติตามกฎหมายเท่าเทียมในการจ้างงาน
หากพนักงานต้องไปเข้ารับการตรวจเลือกหรือฝึกวิชาทหารตามหน้าที่
ลาได้ตามวันที่ได้รับหมายเรียก
ได้รับค่าจ้างตามปกติ
ต้องมีเอกสารจากหน่วยงานราชการกำกับ
เช่น การเป็นพยานในศาล การเป็นกรรมการเลือกตั้ง การใช้สิทธิเลือกตั้ง ฯลฯ
นายจ้างไม่สามารถปฏิเสธการลาได้
ได้รับค่าจ้างในบางกรณี ขึ้นอยู่กับกฎหมายเฉพาะเรื่อง
แม้ไม่มีกฎหมายบังคับตรง ๆ แต่ส่วนใหญ่บริษัทในไทยมักให้สิทธิพนักงานลาอุปสมบท หรือเข้าพรรษาตามความเหมาะสม
ระยะเวลาขึ้นกับนโยบายขององค์กร
อาจได้รับค่าจ้างหรือไม่ ขึ้นกับข้อตกลงภายใน
ควรแจ้งล่วงหน้าอย่างน้อย 30 วัน
บางองค์กรมีนโยบายลาพิเศษ เช่น
ลาวันเกิด
ลาเพื่อดูแลครอบครัว
ลาอาสาสมัคร หรือ CSR
ลาแต่งงาน
ลาเพื่อสอบศึกษาต่อ ฯลฯ
ซึ่งสิทธิการลาเหล่านี้ไม่ครอบคลุมตามกฎหมาย แต่สามารถตกลงกันภายในองค์กรได้อย่างยืดหยุ่น
แจ้งล่วงหน้า: เว้นแต่เป็นกรณีฉุกเฉิน เช่น ป่วยหนักหรือเกิดอุบัติเหตุ
ใช้ระบบลางาน: หากบริษัทใช้โปรแกรมจัดการการลา ควรใช้งานให้ถูกต้อง
ตรวจสอบยอดวันลาคงเหลือ: เพื่อไม่ให้เกินสิทธิและโดนหักเงิน
แนบเอกสารประกอบ: เช่น ใบรับรองแพทย์, หมายเรียก, หรือหลักฐานอื่น ๆ
ติดตามผลการอนุมัติ: ไม่ควรหยุดงานโดยไม่มีการอนุมัติจากผู้บังคับบัญชา
อ่านเพิ่มเติม : โปรแกรม HR ครบวงจร
การใช้ HR Software หรือ โปรแกรมจัดการการลา จะช่วยให้การบริหารเรื่องการลามีความเป็นระบบมากขึ้น เช่น:
พนักงานสามารถยื่นลา/เช็ควันลาผ่านแอป
หัวหน้าอนุมัติผ่านระบบโดยไม่ต้องใช้กระดาษ
HR เช็คยอดลาคงเหลือได้แบบเรียลไทม์
ลดความผิดพลาดในการหักเงินเดือน
สร้างความโปร่งใสให้กับทั้งสองฝ่าย
ควรมี นโยบายการลา ที่ชัดเจน และสื่อสารให้พนักงานรับทราบ
เปิดให้พนักงานเข้าถึงข้อมูลวันลาคงเหลือได้ตลอดเวลา
จัดอบรมการใช้ระบบลางานออนไลน์สำหรับพนักงานใหม่
อัปเดตกฎหมายแรงงานใหม่ ๆ เป็นระยะเพื่อความถูกต้อง
ในปี 2025 การลาไม่ใช่เพียงแค่ “วันหยุด” แต่คือ “สิทธิ” ที่ช่วยให้พนักงานมีคุณภาพชีวิตที่ดี พร้อมกลับมาทำงานอย่างเต็มประสิทธิภาพ
เมื่อพนักงานรู้ว่าตนมีสิทธิลาอะไรบ้าง ลาได้อย่างไร และใช้ให้ถูกวิธี จะช่วยให้องค์กรลดข้อขัดแย้ง ประหยัดเวลา และบริหารทรัพยากรบุคคลได้อย่างมืออาชีพ
การใช้ ระบบ HR Software เข้ามาช่วย ยังทำให้การบริหารการลาเป็นเรื่องง่าย ทั้งฝั่งพนักงานและฝ่ายบุคคล
หากคุณยังใช้ระบบลางานแบบกระดาษหรือ Excel นี่คือเวลาที่ควรเปลี่ยนสู่ระบบออนไลน์ที่ทันสมัยและมีประสิทธิภาพมากกว่าเดิม
เว็บไซต์ ai-hcm.com มีการใช้งานเทคโนโลยีคุกกี้ หรือ เทคโนโลยีอื่นที่มีลักษณะใกล้เคียงกันกับคุกกี้ บนเว็บไซต์ของเรา โปรดศึกษา นโยบายการใช้คุกกี้ และ นโยบายความเป็นส่วนตัวของข้อมูล ก่อนใช้บริการเว็บไซต์ ได้ที่ลิงค์ด้านล่าง